Tầm quan trọng của sự gắn bó an toàn đối với sự phát triển lành mạnh của trẻ đã được ghi nhận đầy đủ. Khi một đứa trẻ nhận được sự gắn bó tương đối an toàn từ những người chăm sóc chúng, các cơ chế sinh học thần kinh sẽ được kích hoạt để hỗ trợ khả năng phát triển kết nối của đứa trẻ đó với Bản Thân và những người khác.
Đối với một đứa trẻ còn rất nhỏ, kết nối với Bản Thân là một quá trình vô thức liên quan đến cảm giác an toàn khi được sống, an toàn khi cảm thấy quyền tồn tại của mình và cảm thấy được yêu thương.
Kết nối với Bản Thân được củng cố bằng khả năng phát triển để cảm nhận, tham gia, thể hiện và bước ra thế giới một cách chân thực. Nó cung cấp nền tảng để phát triển khả năng tham gia xã hội với những người chăm sóc, những người khác và thế giới.
Kết nối là trạng thái tự nhiên của chúng ta. Chỉ khi kết nối trở thành mối đe dọa, con người mới phải dựa vào các chiến lược ngắt kết nối để tồn tại. Trong khi kết nối tạo điều kiện tối ưu cho sự phát triển lành mạnh của Bản Thân, thì việc ngắt kết nối là một cơ chế thích ứng giúp trẻ em đối phó với tổn thương.
Một sự thất bại nặng nề đặc biệt đối với trẻ em xảy ra khi chúng trải qua sự không hòa hợp kinh niên với những người gắn bó của chúng. Khi điều này xảy ra, trẻ em học được rằng chúng không thể tin tưởng rằng những nhu cầu cơ bản của chúng sẽ được đáp ứng cũng như chúng sẽ không cảm thấy được người lớn yêu thương trong cuộc sống của chúng. Điều này có thể xảy ra do bỏ bê, lạm dụng hoặc không đáp ứng nhu cầu phát triển.
Đối với trẻ em trải qua tình trạng không hòa hợp kinh niên, việc duy trì kết nối với nhu cầu và cảm xúc của chính chúng trở nên không thể chịu đựng được và không bền vững. Trẻ em không thể chịu đựng được sự đau khổ xảy ra trong những tình huống đau đớn này. Chiến lược duy nhất mà trẻ con có thể sử dụng để tồn tại là ngắt kết nối với những nhu cầu và cảm xúc thực sự của chúng.
Nhiều trẻ nhỏ cũng phải học cách vượt qua những trải nghiệm bất lợi như phẫu thuật sơ sinh, bạo lực gia đình, cha mẹ lạm dụng chất kích thích hoặc lớn lên trong môi trường chiến tranh, bạo lực, phân biệt đối xử, nghèo nàn, đói kém hoặc thiên tai … Trẻ em có khả năng hạn chế để tự bảo vệ mình trước tác hại của môi trường. Chúng dựa vào các cơ chế bảo vệ ban đầu như phân ly (dissociation), chia tách (splitting) và phân mảnh (fragmentation) – tất cả các dạng ngắt kết nối khác nhau -như những nỗ lực để xoay sở tác động sang chấn.
Nghiên cứu về ACE và các nghiên cứu khác về tổn thương thời thơ ấu cho thấy tác động lâu dài của những thất bại về môi trường đối với sự phát triển của trẻ. Mặc dù việc ngắt kết nối với nhu cầu và cảm xúc giúp trẻ chịu đựng những tình huống không thể chịu đựng được, nhưng nó cũng tạo ra những trở ngại lớn cho sự phát triển lành mạnh. Những chiến lược ngắt kết nối này, trong khi cứu sống trẻ em, lại dẫn đến một loạt các khó khăn về thể chất, tâm lý và hành vi. Các kiểu mất kết nối tâm sinh lý này là các kiểu thích nghi sinh tồn.
Điều quan trọng cần nhấn mạnh là chúng ta không bệnh lý hóa việc ngắt kết nối. Chúng ta công nhận và tôn trọng các chiến lược ngắt kết nối mà trẻ em dựa vào để tồn tại. Khuôn khổ của các cách thích nghi sinh tồn giúp chúng ta nhận ra cách thức mà những kiểu mất kết nối này, được phát triển trong thời thơ ấu, hiện đang can thiệp vào cuộc sống trưởng thành của một người.
Chúng ta không đặt mục tiêu xóa bỏ những kiểu mất kết nối này; và cũng không đặt mục tiêu đưa họ vào trạng thái kết nối. Chúng ta cần hỗ trợ họ trải nghiệm cơ quan lớn hơn liên quan đến các kiểu ngắt kết nối cũ này. Chúng ta cần biết rằng khi một người không còn cần tự động dựa vào các chiến lược ngắt kết nối này nữa, họ sẽ chuyển sang trạng thái kết nối một cách tự nhiên và hữu cơ.
Tập Suy Ngẫm
Bạn dành một vài phút để suy ngẫm một cách cởi mở và từ bi nhất có thể về:
- Khoảnh khắc kết nối trong cuộc đời bạn
- Những khoảnh khắc mất kết nối trong cuộc sống của bạn
Khi bạn suy ngẫm về sự kết nối và mất kết nối trong cuộc sống của mình, bạn hãy chú ý đến những gì bạn trải nghiệm bên trong về suy nghĩ, cảm xúc và cơ thể của mình.
Ghi chú:
Tóm tắt từ Chapter 2, The Practical Guide for Healing Developmental Trauma: Using the NeuroAffective Relational Model to Address Adverse Childhood Experiences and Resolve Complex Trauma, Laurence Heller Brad J. Kammer, 2022
